Apulië,  Basilicata

Frescoreis naar Basilicata en Apulië

De wandel- en cultuurorganisatie www.wandelenitalie.nl, van drs. Karina van der Meer, gepensioneerd docente Italiaans van de Universiteit Leiden, organiseert een frescoreis. Onder leiding van HOVO-docent drs. Ernest Kurpershoek, gespecialiseerd in Italiaanse renaissance en barok, vindt van 19 t/m 26 mei 2012 een studiereis plaats naar grotkerken met fresco’s in Basilicata en Apulië.

Dit wordt een bijzondere reis in een landschap ‘zoals natuur bedoeld is’ met woeste bergen, kloven en grotten. Een reis voor wie goed ter been is, want er zal af en toe geklommen moeten worden. Er wordt ook aandacht besteed aan middeleeuwse kastelen, barokke kerken en de beroemde trulli van Alberobello, huisjes van kalksteen uit de 16de eeuw. Op sommige plaatsen van het voormalige Magna Graecia spreekt de bevolking nog Griko, zo ook een gemeenschap in Apulië rond Salento. De wortels van het Griko gaan terug op de antieke Griekse kolonisatie van Zuid-Italië.

In de Middeleeuwen ontstonden hele steden bestaande uit grotwoningen, -kerken en -kloosters. Vele kerken gaan terug tot de 7de of 8ste eeuw. Sommige zijn heel klein en simpel, met een enkel fresco, maar er zijn ook hele doolhoven van onderling verbonden kerk- en kloosterruimtes, inclusief beeldhouwwerk, ingebouwd meubilair en schilderingen van grote artistieke waarde. Sommige kerken bevinden zich onder de grond, andere zijn deels uitgegraven en vergroot met een aanbouw. Ze getuigen van de aanwezigheid van zowel benedictijnen als Griekse kloosterlingen die volgens de regel van St. Basilus leefden. Daarnaast waren er nog vele kluizenaarsholen. Vele Griekse monniken waren ten tijde van het iconoclasme in Klein-Azië naar Zuid-Italië gevlucht waar de bevolking overheersend Grieks sprak. Pas met de inval van de Normandiërs begon de latinisering van Zuid-Italië, en gingen de meeste kloosterlingen over van de orthodoxie en de Kerk van Constantinopel naar het katholicisme en de Kerk van Rome. De Griekse geestelijkheid gebruikte uiteindelijk ook Latijn voor de misviering. Cultureel en artistiek bleef het Griekse element echter sterk aanwezig en resulteerde in een Grieks-Italiaanse mengcultuur die nog een lang leven beschoren was. Vele kerken verraadden in architectuur, de mozaïeken en iconografie Byzantijnse invloeden die geruisloos overgingen in meer specifiek Italiaanse kunstvormen. Maar zelfs vandaag de dag zijn er nog Griekse enclaves in Italië die de eeuwenoude Grieks-Italiaanse cultuur in leven houden. (Tekst: Ernest Kurpershoek). Informatie en opgave: Karina van der Meer.

 

Eén reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *