regionale gerechten en produkten

Il finocchio

Venkel is een typische mediterrane plant met een oude geschiedenis, zeer gewaardeerd door de Grieken, maar door de Romeinen aan heel Europa geïntroduceerd. In Griekenland begon het verhaal van de venkel, hier groeide deze spontaan. Het diende bijvoorbeeld als tegengif voor een slangenbeet en symboliseerde de wedergeboorte of spirituele regeneratie. Het groeit met name in het Middellandse zeegebied, want groeit goed bij hoge temperaturen en langs de kust. Het heeft gele bloemen en lichte en zachte blaadjes, vaak vind je ze langs de wegen. Er zijn naast de gekweekte of wilde venkel nog meer verschillende soorten venkel. In Noord-Midden Italië heb je de ‘finocchio nostrale’ en in het zuiden ‘il finocchio grosso d’Italia’.

De venkel wordt gegeten als ‘antipasto’ in grote stukken gesneden, geserveerd met een schaaltje gevuld met extra vergine olijfolie en zout en peper. Of in kleine sliertjes verwerkt in een gemengde salade of juist als digestief gebruikt en om je mond te verfrissen. Gekookt is het heerlijk met olie en citroen, gegratineerd of met een bechamelsaus en kaas. De wilde venkel wordt in veel vlees- of visrecepten gebruikt en de zaden worden in brood en worst verwerkt of om wijnen op smaak te brengen en als thee gedronken. Je kan de venkel gemakkelijk een week in de koelkast bewaren.

De term ‘finocchio’wordt ook gebruikt als het over een homosexueel gaat, maar dan in de negatieve zin. Dit heeft zijn oorsprong uit de Middeleeuwen, toen dit woord een verachtelijk of verraderlijk persoon aanduidde. Zelfs door de dichter Dante werd dit in een document uit de 14e eeuw vermeld. In het oude Rome werd venkel vaak gebruikt om bepaalde smaken en geuren te maskeren van producten die niet meer vers waren. Om bijvoorbeeld de smaak en geur van slechte wijn te verdoezelen. Daar komt de term ‘non farsi infinocchiare’ vandaan, dat dus betekent je niet in de maling te laten nemen of te laten beduvelen.

Het zuiden van Italië roept nog altijd de associatie op met maffia en armoede. Dit beeld wil ik graag genuanceerder zien. Zuid-Italië is een schitterend gebied met prachtige natuur, kunst en cultuur. Ik houd me bezig met de 5 meest zuidelijke provincies, Campanië, Molise, Apulië, Basilicata en Calabrië en de eilanden. Op mijn 17e ging ik voor het eerst naar Zuid-Italië. Het was liefde op het eerste gezicht net zoals dit een jaar later gebeurde toen ik mijn echtgenoot leerde kennen in Calabrië. Ontelbare keren ben ik in het Zuiden geweest en ik heb een tijd bij mijn schoonouders ingewoond. De artikelen die ik schrijf gaan over de cultuurverschillen die mij zijn opgevallen, op een ietwat ironische wijze beschreven.

2 Reacties

  • Frans Smulders

    Goed bezig met alles, ziet er hartstikke goed uit allemaal!

    Venkel gebruikte ik vroeger ook in het visvoer voor de hengelsport meen ik me te herinneren.. 😉 In het eten niet vaak genoeg want kook te weinig!

  • Luc Vleck

    Heel interessant artikel. In het zuiden en misschien ook elders wordt venkel ook rauw en in stukken geserveerd na de maaltijd en vóór het dessert ‘per pulire la bocca’, de mond te reinigen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *