Primitivo uit Puglia

Door: Ricardo Bregstein

Vanwege de huidige winterse sferen moet ik al heel snel denken aan de verwarmende Primitivo wijnen uit Apulië.

Wie of wat is Primitivo eigenlijk ?

Primitivo is een druivenras, dat eigenlijk alleen wordt aangeplant in Apulië en een klein beetje in Campanië.

Primitivo is afkomstig uit Oost Europa, waar hij samen met zijn broertjes Plavac Mali en Zinfandel is ontstaan uit een oud zeldzaam ras uit Dalmatië: Crljenak Kastelianski.

Soms wordt de Primitivo in Apulië getooid met de naam Zinfandel, dit is feitelijk niet juist. Eigenlijk om twee redenen, hoewel de beide rassen genetisch gelijk zijn, is de groeiomstandigheid in Apulië en California verschillend, waardoor de druiven toch ook een verschillend karakter krijgen, en bovendien is Zinfandel direct afkomstig uit Dalmatië.

Het zijn in ieder geval allemaal Europese rassen, want allemaal van de familie Vitis Vinifera. Welke zijn oorsprong vindt in de Caucasus.

Waarom heet Primitivo Primitivo ?

Van deze plant kan je vanwege zijn vroege rijping 2 maal per jaar oogsten. De 1^e oogst druiven zijn als eerste (i primi) rijp, nog voor de inheemse witte druiven in de regio worden geoogst.

Niet alle Primitivo druiven zijn zo vroeg rijp, een druivenplant heeft de neiging om als zij het idee heeft dat er niet genoeg wordt voortgeplant (door middel van druiven) gewoon opnieuw te gaan groeien en ook weer opnieuw bloesem te maken, welke ook weer uitgroeit tot druif.

In de meeste gebieden noemt men deze  kleine druiventrosjes van de tweede bloei San Martino druiven, omdat ze pas tegen Sint Maarten (11 November) rijp zijn, maar in Apulië noemt men deze bij de Primitivo, Racemi. Bij Primitivo kunnen deze 2^e bloei druiven ook gewoon geoogst worden, sterker nog, ze dragen bij aan een veel betere wijn, omdat ze later en bij een lage temperatuur rijpen bevatten ze veel verfijndere aroma’s en mooie zuren, kortom Primitivo levert dus twee oogsten per jaar op, een in augustus en een tegen eind september.

Wat is de ideale snoei/groeiwijze voor Primitivo ?

Vanwege het klimaat waar Primitivo zich op zijn gemak voelt (warm en droog). Is de traditionele Alberello (Boompje) snoeiwijze ideaal. Deze groeiwijze komt pas na ca. 7 jaar in productie (moderne methodes als Guyot en Cordone Speronato al na 3 jaar) hierdoor heeft de plant al een stevige en diepe worteling ontwikkeld voordat er druiven geproduceerd moeten worden, zodat deze beter bestand is tegen grote droogte, daarbij komt dat er alleen korte lage uitlopers ontstaan, dus dichterbij de basis, waardoor de plant minder moeite hoeft te doen om de vloeistof naar boven te pompen, en je ook geen irrigatie nodig hebt

Waar groeit Primitivo ?

In het algemeen kun je zeggen dat Primitivo groeit  op laag gelegen wijngaarden, soms zelfs bijna  op het strand. Maar er zijn natuurlijk altijd uitzonderingen, de meest opvallende is Gioia del Colle DOC, de druiven  groeien hier op een hoogte van ca 400 meter, waardoor er een redelijk verschil is tussen dag en nacht temperatuur, dit draagt dan weer bij aan verfijndere aroma’s en mooie zuren door de langere rustige rijping.

Het andere belangrijke herkomstgebied voor Primitivo is Primitivo di Manduria DOC. Deze versie van Primitivo is zeer verschillend van Gioia del Colle, vanwege het meer zachte ronde karakter, de wijngaarden liggen hier dan ook tot aan de Golf van Taranto op een hoogte van niet meer dan 100 meter, waar ook ‘s nachts de temperatuur niet heel erg daalt.

Van Primitivo worden verschillende soorten wijn gemaakt, van Rosato tot krachtige rode wijnen, maar heel bijzonder is de Primitivo di Manduria Dolce Naturale, een natuurlijk zoete wijn waarbij de alcoholische gisting spontaan stopt voordat alle druivensuiker is vergist. Dit komt doordat de gisten zoveel alcohol maken dat ze daar zelf door sterven.

Als de mogelijkheid zich voordoet is het zeer de moeite waard om verschillende Primitivo wijnen aan te schaffen, uit Gioia del Colle en Manduria om deze met elkaar te vergelijken zodat je de unieke karakters van beide herkomstgebieden kunt ondervinden.

Wat is de goede begeleiding voor deze wijnen?

Het beste kun je doen wat met name in Gioia del Colle gedaan wordt, eten met op vuur geroosterd vlees met een stukje vet eraan, zoals Gecastreerde ram (Castrato) of runderribeye.

Of met een mooie harde ‘schapen of koe kaas’, geniet ervan!

http://www.commendatore.nl/